AI gebruiken voor drukwerk: voorkom fouten in je drukbestand
Op het eerste gezicht lijkt je AI-ontwerp helemaal klaar om gedrukt te worden. Toch kan het bestand tijdens de controle worden afgekeurd. Een te lage resolutie, ontbrekende afloop of tekst die te dicht bij de rand staat, zie je namelijk niet altijd direct.
AI-tools zoals ChatGPT, Midjourney, DALL·E en Adobe Firefly houden niet automatisch rekening met de technische eisen van drukwerk. Ook wanneer je deze eisen in je prompt noemt, kan de tool ze verkeerd interpreteren of niet volledig uitvoeren.
Dat betekent niet dat je AI beter niet kunt gebruiken. Met duidelijke instructies kun je snel een goed uitgangspunt voor je ontwerp maken. Je moet alleen weten welke informatie je meegeeft en wat je achteraf controleert. In dit artikel lees je hoe je dat aanpakt.
Een mooi ontwerp is nog geen goed drukbestand
AI kan je helpen bij het bedenken van een stijl, compositie of afbeelding. Hoe duidelijker je omschrijft wat je wilt maken, hoe beter het resultaat meestal aansluit bij jouw idee.
Een ontwerp dat er goed uitziet, is alleen niet automatisch geschikt om te drukken. Daarvoor moet het bestand ook voldoen aan de technische eisen van het gekozen product. Denk aan het juiste formaat, voldoende resolutie, afloop en veilige ruimte rond teksten en logo’s.
Veelvoorkomende problemen zijn:
- een verkeerd bestandsformaat;
- onvoldoende resolutie voor het gekozen drukformaat;
- een achtergrond die niet doorloopt tot in de afloop;
- teksten of logo’s die te dicht bij de snijrand staan;
- RGB-kleuren terwijl CMYK gewenst is;
- een bestandstype dat niet direct geschikt of lastig te bewerken is.
Controleer daarom eerst de werktekening en aanleverspecificaties van het product dat je wilt bestellen. Daarin staan de juiste technische gegevens voor jouw drukwerk.
Zo maak je jouw prompt geschikt voor drukwerk
Een goede prompt bevat niet alleen een omschrijving van het ontwerp, maar ook de technische gegevens van jouw drukwerk. Zoek deze gegevens eerst op in de werktekening en aanleverspecificaties van het gekozen product. In de tabel zie je welke informatie je aan de prompt toevoegt. Bij ieder onderdeel staat ook een concreet voorbeeld voor een A3-flyer.
| Onderdeel | Wat vul je in? | Voorbeeld |
|---|---|---|
| Type drukwerk | Vul het product en het gewenste eindformaat in | Een flyer op A3-formaat |
| Bestandsformaat | Vul de exacte breedte en hoogte van het aan te leveren bestand in. Gebruik het formaat inclusief afloop uit de werktekening | 303 × 426 mm voor een A3-formaat met rondom 3 mm afloop |
| Afloop en veiligheidsmarge | Vul afzonderlijk in hoeveel millimeter afloop en veiligheidsmarge nodig zijn | 3 mm afloop buiten de snijlijn en 3 mm veiligheidsmarge binnen de snijlijn |
| Resolutie | Vul het vereiste aantal dpi op het volledige bestandsformaat in | 300 dpi op het volledige formaat |
| Kleurgebruik | Vul de vereiste kleurmodus en de gewenste kleuren in. Voeg eventueel specifieke kleurwaarden toe | CMYK met donkerblauw C100 M80 Y20 K20 en geel C0 M15 Y100 K0 |
| Compositie en vrije ruimte | Beschrijf wat waar moet staan en voor welke onderdelen ruimte moet worden vrijgehouden | De kop centraal bovenaan, de afbeelding in het midden en rechtsonder vrije ruimte voor een logo |
| Bestandstype | Vul het bestandstype uit de aanleverspecificaties in of kies een bewerkbaar bestandstype als de AI-tool dit ondersteunt | PDF, SVG, PNG of JPG |
De voorbeelden zijn alleen bedoeld om te laten zien welke informatie je invult. Neem de definitieve waarden altijd over uit de werktekening en aanleverspecificaties van het product dat je bestelt.
Voorbeeldprompt met placeholders
Nu je weet welke technische gegevens belangrijk zijn, kun je ze samenbrengen in één prompt. Het voorbeeld hieronder laat zien hoe je de aanleverspecificaties duidelijk aan een AI-tool doorgeeft. De prompt is bewust geen complete ontwerpopdracht, voeg zelf toe wat er op de uiting moet staan en welke stijl, uitstraling en compositie je wilt gebruiken. Vervang daarna de placeholders door de gegevens uit de werktekening en aanleverspecificaties van jouw product.
Note
Maak een ontwerp voor [TYPE DRUKWERK EN EINDFORMAAT] met een volledig bestandsformaat van [BESTANDSFORMAAT IN MM]. Gebruik [AFLOOP IN MM] afloop buiten de snijlijn en houd teksten, logo’s en andere belangrijke onderdelen minimaal [VEILIGHEIDSMARGE IN MM] binnen de snijlijn. Maak het ontwerp op [RESOLUTIE IN DPI], gebruik [KLEURMODUS EN GEWENSTE KLEUREN] en lever het indien mogelijk aan als [BESTANDSTYPE].
Ook met deze gegevens kan een AI-tool technische instructies verkeerd interpreteren. Controleer het resultaat daarom altijd met de werktekening, aanleverspecificaties en PDF-drukproef.
Controleer je AI-ontwerp voordat je bestelt
Een afbeelding kan op je scherm scherp lijken, maar op het uiteindelijke formaat toch onscherp of korrelig worden. Dit gebeurt bijvoorbeeld wanneer een kleine afbeelding sterk wordt vergroot.
Open het uiteindelijke bestand daarom in Adobe Acrobat Reader en bekijk het op 100%. Controleer of teksten, logo’s en afbeeldingen scherp worden weergegeven. Zie je blokjes, onscherpe randen of korreligheid? Dan is de resolutie waarschijnlijk onvoldoende voor het gekozen formaat.
Let daarnaast op de afloop en veiligheidsmarges. De achtergrond moet doorlopen tot aan de buitenrand van het volledige bestandsformaat. Teksten, logo’s en andere belangrijke onderdelen moeten binnen de veiligheidsmarge blijven. Zo verklein je de kans op witte snijrandjes of onderdelen die tijdens het afwerken gedeeltelijk wegvallen.
Caution
Let op: AI kan de afloop, veiligheidsmarge of opgegeven afmetingen verkeerd verwerken. Controleer deze onderdelen daarom altijd aan de hand van de werktekening. In de uploadtool wordt de veiligheidsmarge met een stippellijn weergegeven.
Zo controleer je de kwaliteit
- Ga naar de gewenste productpagina op Drukland.
- Open de werktekening en aanleverspecificaties van het product.
- Controleer of je bestand het juiste formaat, de juiste afloop en voldoende resolutie heeft.
- Doorloop het bestelproces en voeg het product toe aan je winkelwagen.
- Upload je ontwerp via de winkelwagen.
- Open de voorbeeldweergave en download de PDF-drukproef.
- Bekijk de PDF op 100% in Adobe Acrobat Reader.
- Controleer de scherpte, positie en afstand tot de randen.
Een scherpe weergave op 100% geeft een goede indruk van het uiteindelijke resultaat. Het betekent niet automatisch dat het bestand technisch volledig correct is. Vergelijk het daarom ook met de aanleverspecificaties en bekijk de volledige PDF-drukproef zorgvuldig.
Wat als de kwaliteit onvoldoende is?
Ontbrekende beeldkwaliteit kun je meestal niet volledig herstellen. Een AI-upscaler kan een afbeelding vergroten en soms iets verbeteren, maar voegt geen echte oorspronkelijke details toe. Het resultaat is daardoor niet automatisch geschikt voor drukwerk.
Ook het toevoegen van afloop of het verplaatsen van onderdelen kan lastig zijn wanneer het ontwerp uit één platte afbeelding bestaat. In dat geval is het vaak beter om het ontwerp opnieuw te genereren.
Gebruik het bestaande ontwerp eventueel als referentieafbeelding. Geef in de nieuwe prompt aan welke stijl, kleuren en onderdelen behouden moeten blijven. Vul vervolgens het juiste bestandsformaat, de resolutie, afloop en veiligheidsmarge opnieuw in.
Wil je later nog teksten, logo’s of andere onderdelen aanpassen? Vraag AI dan om voldoende vrije ruimte en werk het ontwerp verder uit in een geschikt ontwerpprogramma. Zo houd je meer controle over de uiteindelijke opmaak.
Klaar om te bestellen? Controleer dit eerst
Loop deze punten nog één keer na voordat je jouw bestand aanlevert:
- Het type drukwerk en het volledige bestandsformaat kloppen.
- De technische gegevens komen uit de juiste werktekening.
- De resolutie past bij het gekozen product en formaat.
- De achtergrond loopt door tot in de afloop.
- Teksten, logo’s en belangrijke onderdelen staan binnen de veiligheidsmarge.
- De kleuren en kleurmodus voldoen aan de aanleverspecificaties.
- Het bestandstype is geschikt om aan te leveren.
- De PDF-drukproef is op 100% gecontroleerd.
AI kan het ontwerpen van drukwerk sneller en toegankelijker maken. Met een duidelijke prompt leg je een betere basis, maar de laatste controle blijft belangrijk. Gebruik daarom altijd de werktekening, bekijk de PDF-drukproef en controleer of jouw bestand aan de aanleverspecificaties voldoet.
En kijk voor de zekerheid ook nog even of alle personen het juiste aantal vingers hebben.
Vragen?
Vragen? Bel 03 747 9001 of gebruik ons contactformulier.
Wij raken niet uitgepraat